Ngày đăng bài: 20/01/2012

GÃY XƯƠNG THUYỀN CỔ TAY

Gãy xương thuyền cổ tay là loại gãy xương thường gặp nhất trong các gãy xương vùng cổ tay (khoảng 85%) và đứng sau gãy đầu dưới xương quay. Khi xương thuyền mới gãy, được chẩn đoán và điều trị bảo tồn đúng cách sẽ có tỉ lệ lành xương khoảng 90 – 95%, chỉ có 5 – 10% thất bại phải mổ.

Gãy xương thuyền rất dễ bị bỏ sót vì bệnh nhân thường đau ít nên chủ quan không đi khám. Nếu bác sĩ không chuyên khoa, thiếu kinh nghiệm, khám bệnh không cẩn thận cũng khó phát hiện. Do đó, một số trường hợp bệnh nhân khám ngay cả ở các trung tâm chuyên khoa về Chấn thương Chỉnh hình cũng vẫn bị bỏ sót loại gãy này. Vì vậy, các nhà chuyên khoa Chấn thương Chỉnh hình có lời khuyên rằng “trước một chấn thương cổ tay không có biến dạng rõ ràng, phải luôn nghĩ đến gãy xương thuyền cho đến khi có bằng chứng ngược lại trên phim.
Chẩn đoán trễ hoặc điều trị không đúng cách sẽ đưa đến các biến chứng: không lành xương, khớp giả, can lệch, hoại tử, mất vững cổ tay và gây hư khớp về sau, ảnh hưởng đến chức năng vận động cổ tay và bàn tay. Chẩn đoán và điều trị càng trễ thì càng lâu và khó lành xương.
Chẩn đoán gãy xương thuyền:
Triệu chứng bệnh thường mơ hồ, không rõ ràng, bệnh nhân chỉ sưng đau ít vùng hố lào, dễ làm người ta nghĩ đến bong gân, chấn thương phần mềm cổ tay.
Nếu khám kỹ sẽ thấy bệnh nhân bị giảm sức cầm nắm bàn tay, hạn chế tầm vận động khớp cổ tay, ấn đau chói vùng hố lào khi gãy thân hoặc cực gần xương thuyền, đau tại lồi củ xương thuyền khi gãy ở cực xa.
Chụp X-quang:
Chụp X-quang cổ tay chụp ở tư thế thẳng và nghiêng 90 độ thường không đủ để chẩn đoán gãy xương thuyền, vì hình ảnh xương thuyền bị che lấp bởi các xương cổ tay kế cận và đường gãy bị che lấp bởi chính sự cong và gập góc của xương thuyền. Khi mới bị chấn thương, đường gãy thường không rõ bằng gãy cũ. Do đó, muốn thấy rõ đường gãy, cần đặt trục chính xương thuyền nằm song song với phim và thẳng góc với tia chụp.
Chụp cổ tay thẳng từ sau ra trước, tư thế cổ tay nghiêng trụ tối đa, các ngón tay duỗi hoàn toàn sẽ thấy rõ vùng eo xương thuyền.
Chụp tư thế Schreck 1: cổ tay duỗi 20 độ, tia chụp tập trung vào nền xương bàn II sẽ thấy rõ đầu gần xương thuyền.
Chụp tư thế Schreck 2: kiểu bàn tay cầm viết, cho thấy rõ đầu xa xương thuyền.
Như vậy, muốn chẩn đoán gãy xương thuyền cổ tay trên phim X-quang, ngoài 2 phim chụp cổ tay thẳng và nghiêng thông thường, cần chụp thêm cổ tay ở 3 tư thế đặc biệt nữa là: nghiêng trụ, Schreck I, Schreck II.
 X quang tư thế nghiêng trụ
 
 X quang tư thế Schreck I
X quang tư thế Schreck II.
Phân loại các kiểu gãy xương thuyền theo AO.
       Trường hợp nghi ngờ gãy xương thuyền nhưng chụp phim X quang không thấy rõ đường gãy, hầu hết các tác giả đều đề nghị cho bệnh nhân bó bột và chụp lại X quang cổ tay sau 10 – 15 ngày.
Chụp điện toán cắt lớp (CT Scanner): sẽ cho thấy rõ đường gãy, vị trí gãy, các di lệch, các tổn thương kết hợp khác kèm theo.
Phim X quang, khi thấy đường gãy xương cần phân biệt:
+ Đường gãy mới và gãy cũ không lành xương, khớp giả: đường gãy cũ có đường viền xương đặc trên 2 mặt gãy, đường gãy tròn đều, có hốc mất xương, xương thuyền ngắn lại, hình ảnh đậm đặc xương không đều, hư khớp.
+ Khớp giả và xương thuyền có 2 phần: xương thuyền 2 phần hiếm gặp, chẩn đoán dựa vào tiêu chuẩn của Jerre:
·      Bất thường có trên 2 tay (phải chụp X quang tay bên kia để so sánh).
·      Bệnh nhân không có chấn thương trước đó.
·      Đậm độ xương đồng nhất ở mỗi đoạn gãy.
·      Không có thoái hoá xương giữa 2 mặt gãy, bề mặt trơn láng - đều đặn.
·      Nhờ chụp cộng hưởng từ (MRI) giúp phân biệt giữa mô sụn và mô sợi tại ổ gãy; khẳng định không có hoại tử, xác định độ đậm đặc đồng nhất.
·      Trên phim X-quang, chiều cao cổ tay đo bằng chỉ số Mc Murtry không thay đổi và không có tiến triển hư khớp về sau.
Chẩn đoán các tổn thương đi kèm, thường gặp nhất là tổn thương gãy trật khớp quanh nguyệt, đây là tổn thương thường bị bỏ sót để lại di chứng nặng nề về chức năng của cổ tay và bàn tay.
Điều trị gãy xương thuyền:
Điều trị bảo tồn trong trương hợp gãy mới, không có cấp kênh mặt gãy. Bất động bằng bó bột đủ thời gian giúp lành xương.
Mổ kết hợp xương trong trường hợp:
+ Gãy xương có di lệch, cấp kênh mặt khớp trên 1mm.
+ Không lành xương.
+ Khớp giả.
+ Hoại tử cực gần xương thuyền.
Phương pháp mổ: kết hợp xương xương thuyền bằng kim Kirschner, kèm ghép xương vỏ cứng – xương xốp mào chậu kiểu Matti - Russe hoặc ghép xương có cuống mạch từ đầu dưới xương quay tùy gãy mới hay cũ và loại đường gãy.
Các biến chứng sau mổ có thể gặp (tỉ lệ thấp): nhiễm trùng vết mổ, rối loạn cảm giác thần kinh quay, tổn thương động mạch quay, rối loạn dinh dưỡng…
Sau mổ luôn sử dụng nẹp bột cẳng bàn tay ôm ngón I.

Đường dây nóng

Câu hỏi mới nhất

Thống kê website

  •   Tổng bài viết chuyên môn : 49
  •   Truy cập hôm nay: 9
  •   Lượt truy cập : 82.028
  •   Địa chỉ IP : 23.20.20.195

Quảng Cáo - Liên Kết